Nội dung
AI đang được triển khai ngày càng rộng trong doanh nghiệp, nhưng tác động thực sự lên tăng trưởng vẫn chưa tương xứng với tốc độ ứng dụng. Với marketer Việt Nam, đây là tín hiệu quan trọng: AI không chỉ là công cụ làm nhanh hơn, mà còn có thể là đòn bẩy để tạo ra mô hình giá trị mới, nếu được tổ chức và thử nghiệm đúng cách.
Trong bài viết trên MarTech, tác giả cho rằng phần lớn doanh nghiệp mới đang dùng AI để tối ưu những việc cũ. Cơ hội lớn hơn nằm ở việc dùng AI để tái thiết cách tạo doanh thu, chứ không chỉ cắt giảm chi phí.
Doanh nghiệp đã dùng AI nhiều hơn, nhưng tác động vẫn còn mỏng
MarTech dẫn lại dữ liệu từ McKinsey cho thấy 88% tổ chức đã sử dụng AI ở ít nhất một chức năng. Tuy vậy, chỉ 6% nói rằng AI tạo ra tác động đáng kể trên toàn doanh nghiệp. Con số này cho thấy vấn đề không nằm ở việc “có dùng AI hay không”, mà nằm ở cách doanh nghiệp tích hợp AI vào hoạt động kinh doanh.
Tác giả đặt vấn đề khá thẳng: nhiều công ty đang vận hành AI như một công cụ tăng tốc quy trình hiện có. Họ làm nhanh hơn, rẻ hơn, nhưng chưa chắc tạo ra một hướng đi mới về giá trị hay doanh thu.
AI giống chiếc xe có động cơ mới nhưng khung cũ
Bài viết dùng một phép so sánh dễ hiểu: những chiếc ô tô đầu tiên từng được xây trên nền khung xe ngựa, chỉ thay thêm động cơ. Phải mất một thời gian dài, tư duy thiết kế mới thay đổi để tạo ra chiếc xe đúng nghĩa. AI cũng đang ở tình trạng tương tự: công nghệ đã đến, nhưng cách nghĩ về mô hình vận hành và mô hình kinh doanh vẫn chưa theo kịp.
Điểm đáng chú ý là chỉ 23% tổ chức sử dụng AI tạo sinh đã thiết kế lại quy trình làm việc cho công nghệ mới này, theo nguồn mà MarTech trích dẫn. Phần còn lại đang cố “nhét” AI vào cấu trúc cũ. Điều đó giúp đạt hiệu quả ban đầu, nhưng hạn chế khả năng tạo ra bứt phá dài hạn.
Từ “factory” sang “laboratory”: tư duy mới để AI tạo giá trị
MarTech chia giá trị AI thành bốn giai đoạn, nhưng có thể hiểu ngắn gọn qua hai tư duy: nhà máy và phòng thí nghiệm. Tư duy nhà máy tập trung vào khả năng mở rộng, tính ổn định và hiệu suất đo đếm được. Đây là vùng của tiết kiệm chi phí, tự động hóa và tốc độ xử lý.
Ngược lại, tư duy phòng thí nghiệm ưu tiên thử nghiệm, linh hoạt và chấp nhận chưa chắc chắn. Đây là nơi doanh nghiệp khám phá những cách tạo giá trị mới. Theo bài viết, các tổ chức thường dễ duyệt ngân sách cho những sáng kiến chứng minh được tiết kiệm ngay, trong khi giá trị từ thử nghiệm lại khó nhìn thấy lúc đầu, dù về lâu dài có thể lớn hơn nhiều.
Nói cách khác, nếu AI chỉ được đánh giá bằng số giờ tiết kiệm hay chi phí giảm xuống, doanh nghiệp có thể bỏ lỡ cơ hội tìm ra một nguồn doanh thu mới.
Thử nghiệm mới mở ra doanh thu mới
Để minh họa cho sức mạnh của thử nghiệm, bài viết nhắc đến Pieter Levels, một doanh nhân công nghệ tin rằng chỉ có cách triển khai thật nhanh mới biết mô hình nào có thể sống được. Cách tiếp cận này tạo ra nhiều dự án, trong đó có những sản phẩm mang về hơn 250.000 USD mỗi tháng cộng gộp.
Ví dụ nổi bật hơn là IKEA với chatbot Billie. Theo MarTech, chatbot này xử lý 47% yêu cầu khách hàng, tương đương 3,2 triệu tương tác, giúp giảm chi phí ở cấp độ vận hành. Nhưng điều đáng giá hơn nằm ở 53% câu hỏi mà Billie chưa xử lý được. IKEA xem đó là tín hiệu thị trường, từ đó đào tạo lại 8.500 nhân viên tổng đài thành tư vấn thiết kế nội thất từ xa và xây dựng một kênh bán hàng mới.
Kết quả là một nguồn doanh thu mới: 1,3 tỷ euro trong năm 2022 từ kênh trước đó chưa tồn tại. Đây là ví dụ rất rõ cho thấy AI có thể tạo ra giá trị vượt xa tự động hóa, nếu doanh nghiệp biết biến “điểm chưa làm được” thành cơ hội.
AI nên nằm ở đâu trong bộ máy doanh nghiệp?
Bài viết cũng nhấn mạnh rằng tinh thần thử nghiệm nên đến từ marketing, đặc biệt là marketing operations. Lý do là bộ phận này đứng ở giao điểm của dữ liệu, công nghệ, tín hiệu khách hàng và kết quả thương mại. Đây là nơi có khả năng phát hiện vấn đề sớm, chạy thử nhanh và đo kết quả tương đối rõ.
Ngược lại, các bộ phận như tài chính, tuân thủ, mua sắm hay nhân sự thường bị áp lực rất lớn nếu có sai sót, nên xu hướng tự nhiên là tránh rủi ro. Điều đó khiến họ ít phù hợp hơn với các thử nghiệm mạo hiểm cần được chấp nhận ở giai đoạn đầu.
Thông điệp của MarTech khá rõ: nếu muốn AI tạo ra tăng trưởng thật, doanh nghiệp phải cho phép một bộ phận có tư duy thương mại, gần khách hàng và linh hoạt vận hành dẫn dắt các thử nghiệm.
Góc nhìn cho thị trường Việt Nam
Với doanh nghiệp Việt Nam, bài học không nằm ở việc chạy theo số lượng công cụ AI hay tích hợp thêm một chatbot cho có. Điều quan trọng hơn là đặt câu hỏi: AI đang giúp chúng ta tiết kiệm chi phí ở đâu, và có thể mở ra doanh thu mới ở đâu?
Trong bối cảnh cạnh tranh cao, nhiều thương hiệu tại Việt Nam có xu hướng dùng AI để tăng tốc sản xuất nội dung, chăm sóc khách hàng hoặc báo cáo nội bộ. Những ứng dụng này hữu ích, nhưng chưa đủ. Doanh nghiệp nên mạnh dạn thử các mô hình nhỏ, nhanh và có thể đo lường để phát hiện cơ hội mới từ hành vi khách hàng, khoảng trống dịch vụ hoặc những vấn đề chưa được giải quyết.
Nói cách khác, AI không chỉ là công nghệ tối ưu hóa. Nếu được triển khai đúng, nó có thể trở thành công cụ giúp marketer Việt Nam tìm ra nguồn tăng trưởng mà trước đây chưa nhìn thấy.
Nguồn: MarTech, “The real AI opportunity is creating new value.”
Xem thêm tin tức & hướng dẫn marketing tại https://marketing365.vn.
Theo dõi thêm các bản tin từ Marketing365 để cập nhật xu hướng marketing mới nhất.
Đọc thêm các bài cùng chuyên mục Digital Trends.
Bài viết tập trung vào cơ hội AI tạo giá trị mới với góc nhìn cho thị trường Việt Nam.
Nguồn tham khảo
Digital Trends4 diễn biến mới về AI: giáo dục, quản trị, chính sách và tự do số
Ecommerce MarketingCách Bán Hàng Trên Tiktok Shop Cho Người Mới
Hướng dẫn AI